Suíomh de mhór-mhainistir Éireannach ab ea Gleann Dá Loch ar bhunaigh Naomh Caoimhín í atá suite taobh le Páirc Náisiúnta Shléibhte Chill Mhantáin. Mar a thugann an logainm le fios tá sé suite i ngleann a bhfuil dhá loch ann. Tá cloigtheach, séipéil chloiche agus croiseanna maisithe i measc na bhfothracha. Tá ionad cuairteoirí faoi stiúir Oifig […]
‘Maraíodh Seán Sabhat aréir, Fé spéir a’ Tuaiscirt a thit sé, Ag troid ar son na saoirse a bhí sé- Maraíodh Seán Sabhat aréir’ Fuair Seán Sabhat bás ar son saoirse na hÉireann, agus é i mbun troda i gcoinne Fhórsaí na Corónach in Achadh Lon, Co. Fhear Manach ar Lá Caille 1957. Saolaíodh Seán […]
I mí Dheireadh Fómhair 1691 dhein Pádraig Sairséil conradh síochána leis na Sasanaigh tar éis na mblianta de chogadh agus ár sa tír. Conradh Luimnigh a thugadh air. Mar chuid den chonradh gheall na Sasanaigh nach gcuirfeadh siad isteach ar an gCaitliceachas is go mbeadh saoirse creidimh i réim in Éirinn. D’fhág Pádraig Sairséil agus […]
Is fadscannán é Arracht atá léirithe ag Macalla Teo. le cabhair ó TG4, Bord Scannán na hÉireann agus Údarás Craolachán na hÉireann. Scríobtha agus faoi stiúir ag Tom Sullivan, léirithe ag Cúán Mac Conghail. Táthar ag súil go mbeidh Arracht sna pictiúrlanna i mí Lúnasa 2020. Suite i gConamara, Co na Gaillimhe sa bhliain 1845 […]
‘Cé hé sin amuigh A bhfuil faobhar ar a ghuth Ag réabadh mo dhorais dúnta Mise Éamonn a’ Chnoic ‘Tá baite fuar fluich O shíorshúil sléibhte ‘s gleannta’ Rugadh Éamonn Ó Riain gar do Theampaill Uachtarach, Co. Thiobraid Árainn sa bhliain 1670. Ba úinéirí talún iad a chuid sinsir. Coigistíodh an talamh seo go léir […]
Is ceann de na teangacha is ársa sa domhan í an Ghaeilge, téanga a labhraíodh in Éirinn fad is a bhí Éireannaigh ina gcónaí anseo. Is léir gur cuid lárnach dár bhféiniúlacht mar Éireannaigh í. Tá sé tabhachtach mar sin í a chaomhniú, a chur chun agus a athbheochaint. Sa bhliain 1602 briseadh cath ar […]