Leanann Parlaimint na hEorpa uirthi ag caitheamh leis an nGaeilge mar theanga den dara grád a deir Cynthia Ní Mhurchú atá ag seasamh do Fianna Fáil in Ireland South. The European Parliament continues to treat the Irish language as a second class language, she says.
The Ireland South MEP candidate Cynthia said she wold protect and prioritise the Irish language if elected to the European Parliament in Brussels and has called for an immediate end to a rule which she said “sidelines our national language in the EU institutions in Brussels”.
Ní Mhurchú was speaking at the launch of Gaeilge le Grá in Thurles, an initiative by Gráinne Ní Mhórdha, which aims to encourage people to start speaking Irish in their every day life over a 21 day period.
“If elected, I will commit to prioritising a new vote in the European Parliament regarding the provision of Irish language interpretation in the Parliament itself to end the derogation on the provision of this service, and to ensure the removal of any barriers to employing interpreters with Irish. I am a fluent Irish speaker and lament the demise of the Irish language at both home and in Brussels.”
“If we are serious about preserving our culture, our heritage and our national language that our ancestors spoke in every day, then we need to start in Brussels and end the sidelining of the Irish language,” she said.
Gheall sí go nglacfaidh sí gach deis chun an Ghaeilge a chosaint agus í a chur in ord tosaíochta sa Bhruiséil agus sa Lucsamburg sa má éiríonn léi suíochán a bhaint amach I bParlaimint na hEorpa ar an 7ú Meitheamh, agus d’éalaigh sí, go gcuirfí deireadh láithreach le riail a fhágann ár dteanga náisiúnta ar leataobh in institiúidí an Aontais Eorpaigh sa Bhruiséil.
“Má éiríonn liom a bheith tofa, geallaim go dtabharfar tús áite do vóta nua i bParlaimint na hEorpa maidir le soláthar ateangaireachta Gaeilge sa Pharlaimint, chun deireadh a chur leis an maolú ar sholáthar na seirbhíse seo go 2029, agus chun a chinntiú go gcuirfear deireadh le constaicí d’ateangairí a fhostú le Gaeilge. Is mór an náire é an maolú seo. Céim siar arís í don Ghaeilge agus ní chuirfidh mé suas le díghrádú na teanga a thuilleadh!
Is cainteoir líofa Gaeilge mé agus tá imní orm faoi thitim stádas na Gaeilge sa bhaile agus sa Bhruiséil.
Má táimid ag iarraidh a bheith dáiríre faoi iarrachtaí chun ár gcultúr, ár n-oidhreacht agus ár dteanga ársa, álainn náisiúnta, a chaomhnú – ní mór dúinn tosú sa Bhruiséil, agus deireadh a chur le Gaeilge a bheith caite mar theanga dara grád.”
Dar le Ní Mhurchú,
“Tá 1.9 milliún cainteoir Gaeilge sa tír seo – sin beagnach 40% den daonra.
Tá an Ghaeilge anois ina teanga oifigiúil ag leibhéal an AE ach ní aistríonn na hinstitiúidí doiciméidí oifigiúla go Gaeilge go rialta de bharr easpa aistritheoirí agus ateangairí.
Tá úsáid na Gaeilge ag leibhéal oifigiúil mar chuid lárnach de na hiarrachtaí leanúnacha chun cinntiú go n-úsáidfear an teanga i measc na nglún atá le teacht inár ndiaidh.
Beidh aiféala orainn muna ndéanfaimid gach beart chun ár dteanga náisiúnta a chaomhnú agus a chosaint.”
Dúirt Ní Mhurchú go mbeidh sí ag labhairt i nGaeilge ar urlár pharlaimint an Aontais Eorpaigh go rialta, má thoghtar í, agus d’iarr sí ar na feisirí Eorpacha eile ó Éirinn a thoghfar an mhí seo chugainn, feidhmiú le chéile agus tacú le feachtas chun an Ghaeilge a chur chun cinn agus a chosaint san Eoraip.
According to Ní Mhurchú,
“There are 1.9 million Irish speakers. Irish has become an official language at EU level but the institutions still don’t translate official documents into Irish across the board. The use of the Irish language at an official level is an integral part of the ongoing efforts to ensure that the language is used among future generations. We will regret not preserving and protecting our national language”
Ní Mhurchú has said she will be speaking in Irish on the floor of the EU parliament on a regular basis, if elected, and has called on sitting MEP’s to get behind a drive to promote and protect Irish at a European level.
Dar le Ní Mhurchú, tá sé thar a bheith tábhachtach do rialtas na hÉireann go mbeidh an Ghaeilge ina teanga iomlán oibre in institiúidí an Aontais Eorpaigh. Tá an Roinn Turasóireachta, Cultúir, Ealaíon, Gaeltachta, Spóirt agus Meán tiománta, ar deireadh a chur leis an maolú atá ann anois, go dtí 2029 ar a luaithe, a chiallíonn nach mbeidh dualgas an an bParlaimint seirbhísí aistriúcháin agus ateangaireacht a chur ar fáil i nGaeilge mar theanga oifigiúil agus oibre de chuid an Aontais Eorpaigh.
Má éiríonn liom a bheith tofa, geallaim go dtabharfar tús áite do vóta nua i bParlaimint na hEorpa maidir le soláthar ateangaireachta Gaeilge sa Pharlaimint, chun deireadh a chur leis an maolú ar sholáthar na seirbhíse seo go 2029, agus chun a chinntiú go gcuirfear deireadh le… pic.twitter.com/T4UvwRAyep
— Cynthia Ní Mhurchú (@cynimhurchu) May 31, 2024
The 23 candidates in Ireland South are:
Derek Blighe (Ireland First); Lorna Bogue (Rabharta – party name not on ballot paper); Graham de Barra (Independent); Christopher VS Doyle (Independent); Susan Doyle (Social Democrats); Mary Fitzgibbon (Independent); Kathleen Funchion (Sinn Féin); Paul Gavan (Sinn Féin); Niamh Hourigan (Labour); Billy Kelleher (Fianna Fáil); Seán Kelly (Fine Gael); Ross Lahive (The Irish People); Michael Leahy (Irish Freedom Party); Una McGurk (Independent); Michael McNamara (Independent); John Mullins (Fine Gael); Patrick Murphy (Aontú); Cynthia Ní Mhurchú (Fianna Fáil); Ciaran O’Riordan (Independent); Grace O’Sullivan (Green Party); Cian Prendiville (PBP-SOL); Eddie Punch (Independent Ireland); Mick Wallace (Independents 4 Change).